Szarlotka z pianką łączy kruche ciasto, pachnące jabłka i lekką, miękką warstwę z białek. To klasyczne ciasto z dużej blachy, bez trudnych składników i bez skomplikowanych dekoracji.
Pianka z kisielem dobrze pasuje do kwaśnych jabłek. Po upieczeniu jest delikatna, lekko sprężysta i nie przypomina twardej bezy. Najlepiej kroić szarlotkę dopiero po całkowitym wystudzeniu, wtedy warstwy są wyraźne i ciasto nie rozpada się przy nakładaniu.
Składniki
Forma: blacha o wymiarach około 25 × 35 cm. Można użyć również nieco mniejszej prostokątnej formy, ale wtedy ciasto będzie wyższe i może potrzebować kilku minut więcej w piekarniku.
- 400 g mąki pszennej
- 200 g zimnego masła
- 100 g cukru pudru
- 4 żółtka
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- szczypta soli
- 1–1,5 kg jabłek, najlepiej lekko kwaśnych
- 1 łyżeczka cynamonu
- 1 łyżka cukru do jabłek, jeśli są bardzo kwaśne
- 4 białka
- 150 g drobnego cukru
- 1 opakowanie kisielu cytrynowego lub wiśniowego bez cukru
Do przygotowania formy przyda się papier do pieczenia. Jeśli jabłka są bardzo soczyste, można mieć pod ręką 1–2 łyżki bułki tartej albo kaszy manny.
Przygotowanie
- Mąkę wymieszaj z cukrem pudrem, proszkiem do pieczenia i solą. Dodaj zimne masło pokrojone w kostkę. Rozetrzyj składniki palcami, aż powstanie kruszonka.
- Dodaj żółtka i szybko zagnieć kruche ciasto. Nie wyrabiaj go długo, bo masło zacznie się ogrzewać, a spód po upieczeniu może wyjść twardy.
- Podziel ciasto na dwie części. Jedną, większą część wylep dnem formy wyłożonej papierem. Drugą zawiń i włóż do zamrażarki na około 30–40 minut.
- Formę ze spodem schłodź w lodówce. W tym czasie obierz jabłka, usuń gniazda nasienne i zetrzyj je na dużych oczkach tarki.
- Starte jabłka lekko odciśnij z nadmiaru soku. Wymieszaj je z cynamonem. Jeśli są bardzo kwaśne, dodaj łyżkę cukru. Nie trzeba ich wcześniej smażyć.
- Podpieczony spód posyp cienką warstwą bułki tartej lub kaszy manny, jeśli jabłka puściły dużo soku. Wyłóż owoce i wyrównaj.
- Białka ubij na pianę. Kiedy będą już sztywne, stopniowo wsypuj cukier, cały czas miksując. Na koniec wsyp kisiel i krótko wymieszaj.
- Rozsmaruj piankę na jabłkach. Wyjmij schłodzoną część ciasta i zetrzyj ją na tarce bezpośrednio na wierzch.
Pieczenie szarlotki z pianką
Nagrzej piekarnik do 180°C, ustawienie góra-dół. Blachę ze spodem piecz przez około 15 minut. Ciasto powinno się lekko ściąć, ale nie musi być mocno rumiane.
Po wyjęciu rozłóż jabłka, piankę i starte kruche ciasto. Wstaw formę z powrotem do piekarnika i piecz przez 40–45 minut w 175–180°C. Jeśli wierzch zacznie zbyt szybko się rumienić, przykryj go luźno papierem do pieczenia.
W piekarniku z termoobiegiem ustaw około 165–170°C. Czas może być podobny, ale warto obserwować wierzch. Gotowa szarlotka ma złoty kolor, a pianka powinna być ścięta i lekko sprężysta przy dotknięciu.
Studzenie, krojenie i przechowywanie
Po upieczeniu zostaw ciasto w formie na około godzinę. Następnie można je wyjąć na deskę, ale do krojenia najlepiej poczekać, aż całkowicie wystygnie. Ciepłe jabłka są jeszcze luźne, a pianka delikatna, dlatego kawałki mogą się rozsuwać.
Szarlotkę przechowuj w chłodnym miejscu, przykrytą papierem lub pokrywą do ciasta. W lodówce może stać około 3 dni, choć kruche ciasto z czasem traci swoją chrupkość. Przed podaniem warto wyjąć ją na kilkanaście minut, żeby nie była zupełnie zimna.
Najczęstsze błędy
Jeśli spód wychodzi twardy, najczęściej ciasto było zbyt długo wyrabiane albo piekło się za długo. Kruche ciasto lubi krótki kontakt z dłońmi i zimne masło. Nie trzeba doprowadzać go do całkowicie gładkiej konsystencji przed wylepieniem formy.
Rzadka warstwa jabłek zwykle wynika z bardzo soczystych owoców. Starte jabłka warto delikatnie odcisnąć, ale nie wyciskać ich całkowicie do sucha. Pomaga też cienka warstwa bułki tartej lub kaszy manny na podpieczonym spodzie.
Pianka może opaść, jeśli białka zostały niedokładnie ubite, cukier dodano zbyt szybko albo masa była długo mieszana po wsypaniu kisielu. Miska i końcówki miksera muszą być czyste i suche, a do białek nie może dostać się żółtko.
Jeżeli wierzch mocno pęka, nie oznacza to, że ciasto jest nieudane. Delikatne pęknięcia są normalne przy warstwie z białek. Duże zapadnięcie może być skutkiem gwałtownego wyjęcia bardzo gorącej szarlotki z piekarnika. Po pieczeniu można zostawić ją na kilka minut przy uchylonych drzwiczkach.
Proste warianty
Szarlotka z pianką z kisielem może mieć różne smaki. Do jabłek pasuje kisiel cytrynowy, wiśniowy albo malinowy. Warto pamiętać, że kolor pianki zależy od rodzaju kisielu, ale smak pozostaje delikatny.
Jeśli chcesz przygotować szarlotkę z bezą, pomiń kisiel i dodaj do białek łyżeczkę mąki ziemniaczanej. Wierzch będzie bardziej przypominał bezę, szczególnie po całkowitym wystudzeniu. Do jabłek można dodać także odrobinę wanilii, skórkę z cytryny albo garść rodzynek.
Szybka szarlotka z budyniem to inna wersja tego ciasta. Na jabłkach można rozsmarować ugotowany, gęsty budyń waniliowy, a dopiero potem dodać piankę lub kruszonkę. Budyń powinien być wystudzony i mieć zwartą konsystencję, żeby nie rozmiękczył spodu.
Na stronie ciasto ze śliwkami i kruszonką znajdziesz podobny, prosty sposób na klasyczne ciasto z owocami, ale przy tym przepisie linki najlepiej zostawić poza treścią akapitów.
Szarlotka z pianką – najczęstsze pytania
Czy jabłka trzeba wcześniej smażyć?
Nie. Wystarczy je zetrzeć i lekko odcisnąć. Smażenie jest potrzebne tylko wtedy, gdy jabłka są bardzo twarde albo chcesz uzyskać bardziej jednolite nadzienie.
Czy można użyć gotowych prażonych jabłek?
Tak, ale powinny być gęste. Rzadkie jabłka ze słoika mogą rozmiękczyć spód, dlatego warto je wcześniej odcedzić.
Dlaczego pianka opadła po pieczeniu?
Lekkie opadnięcie jest normalne. Większe może wynikać z niedokładnie ubitych białek, zbyt szybkiego studzenia albo nadmiaru wilgoci z jabłek.
Czy można zamrozić szarlotkę?
Tak. Najlepiej zamrozić ją w porcjach, szczelnie owiniętą. Po rozmrożeniu kruche ciasto będzie nieco mniej chrupiące, ale smak pozostanie dobry.
Czy da się upiec ciasto bez kisielu?
Tak. Do piany można dodać łyżeczkę mąki ziemniaczanej. Warstwa będzie wtedy bardziej bezowa i mniej owocowa w smaku.
Jeśli ciasto nie wyszło dokładnie tak, jak planowałeś, sprawdź formę, temperaturę, czas pieczenia i proporcje. Często to właśnie drobny szczegół zmienia cały efekt.
